Energia tysięcy Słońc. Po raz pierwszy udało się zmierzyć chwilową moc dżetu czarnej dziury
17 kwietnia 2026, 09:04Dżety czarnych dziur to jedne z najbardziej energetycznych zjawisk we Wszechświecie. Wystrzeliwane z okolic horyzontu zdarzeń z prędkościami bliskimi prędkości światła, wpływają na ewolucję galaktyk, zasilają ośrodek międzygwiazdowy w energię i pola magnetyczne, a nawet drążą gigantyczne pustki w gromadach galaktyk. Mimo to jedno fundamentalne pytanie pozostawało bez odpowiedzi: ile energii niosą te strumienie materii w danej chwili?
Coraz mniej śniegu na lodzie
18 sierpnia 2014, 11:16Uczeni z NASA i University of Washington donoszą, że wiosenna pokrywa śnieżna na pływającym lodzie arktycznym uległa znacznemu zmniejszeniu w ciągu ostatnich 50 lat. Na Zachodniej półkuli jest ona cieńsza o około 30%, a w okolicach Alaski – o około 50%.
Jesteśmy ptasie móżdżki
6 lipca 2010, 08:34Ty ptasi móżdżku! - to popularne wyzwisko jest wyjątkowo związane z nauką, ponieważ wywodzi się z powszechnego mniemania badaczy o wyższości mózgów ssaków nad mózgami ptaków. Teraz jednak trzeba będzie je odstawić do lamusa - nasze mózgi nie różnią się mocno od ptasich.
Pulsar w układzie podwójnym potwierdza ogólną teorię względności Einsteina
11 września 2019, 11:04Pulsary to szybko obracające się obiekty, które mieszczą nawet ponad 140% masy Słońca w kuli o średnicy zaledwie 20 kilometrów. Mają one niezwykle silne pole magnetyczne i emitują fale radiowe na każdym z biegunów magnetycznych. Jako, że ich rotacja jest niezwykle stabilna, impulsy z wirujących pulsarów docierają do Ziemi z regularnością zegara atomowego. Olbrzymia masa, niewielkie rozmiary i precyzja zegara atomowego to cechy, dzięki którym naukowcy mogą wykorzystać pulsary do testowania ogólnej teorii względności Einsteina.
Odkryto pierwszą supermasywną czarną dziurę swobodnie przemierzającą kosmos
28 lipca 2026, 09:48Zespół astronomów z University of Maryland, kierowany przez Roberta Steina, opisał w The Astrophysical Journal Letters pierwszy znany przypadek rozerwania gwiazdy przez siły pływowe (tidal disruption event, TDE) czarnej dziury, który miał miejsce wyraźnie poza centrum galaktyki. Odkrycie dostarcza mocnego argumentu za istnieniem tzw. wędrujących supermasywnych czarnych dziur – obiektów przewidywanych teoretycznie, ale dotąd niemal nieuchwytnych.
Naukowcy wpadli na trop roli mRNA w zwyrodnieniu stawów
5 września 2014, 07:36W chondrocytach pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS) zachodzą zmiany w tempie produkcji i niszczenia mRNA.
Rozmawiaj z robotem po robociemu
14 lipca 2010, 15:14Jak się dogadać z robotem, skoro rozumienie ludzkiego języka przychodzi mu ciężko? Skoro roboty nie mogą się nauczyć naszego, to niech ludzie nauczą się języka robotów - do takiego wniosku doszli holenderscy naukowcy.
Zdjęcia lotnicze powtórzone po 100 latach pokazały zakres utraty lodu na Masywie Mont Blanc
11 października 2019, 12:57W 1919 r. szwajcarski pionier lotnictwa i fotograf Walter Mittelholzer przeleciał dwupłatowcem nad Masywem Mont Blanc, uwieczniając tamtejszy krajobraz. Dokładnie 100 lat później naukowcy z Uniwersytetu w Dundee wykonali zdjęcia tych samych 3 lodowców, które ukazały wpływ zmiany klimatu na ich wygląd.
Medialni wielozadaniowcy mają inaczej zbudowane mózgi
26 września 2014, 06:35Zespół z University of Sussex ujawnił, że dla osób, które regularnie korzystają z wielu mediów naraz, charakterystyczna jest mniejsza gęstość substancji szarej w korze przedniego zakrętu obręczy (ang. anterior cingulate cortex, ACC), regionie identyfikowanym m.in. z egzekucyjnym systemem uwagi.
Impulsywny jak ptak w czasie migracji
29 lipca 2010, 10:21W okresach migracji, a więc jesienią i wiosną, ptaki stają się bardziej impulsywne i trudniej im się oprzeć pokusom. Ornitolodzy z University of Wisconsin-Madison badali pasówki białobrewe (Zonotrichia leucophrys) i uważają, że zjawiska tego nie da się w pełni wyjaśnić jedynie niedoborem snu.
